Koncepcja urban mining, znana również jako górnictwo miejskie, rewolucjonizuje podejście do pozyskiwania materiałów budowlanych. Jej fundamentem jest założenie, że to, co już zostało zbudowane, stanowi niezwykle bogate źródło cennych zasobów. Każdy obiekt poddawany rozbiórce lub renowacji kryje w sobie potencjał do ponownego wykorzystania. Aluprof aktywnie wdraża to podejście, wykorzystując profile wyprodukowane z odzyskanego surowca. Takie działanie optymalizuje koszty produkcji i znacząco redukuje ślad węglowy oferowanych produktów.

Gospodarka o obiegu zamkniętym w architekturze

Górnictwo miejskie to idea znacznie wykraczająca poza tradycyjnie pojmowany recykling. Jest to proces napędzany przez ciągłe innowacje technologiczne, który rozszerza koncepcję cyrkularności na te etapy życia produktu, które dotychczas były często pomijane – od zakończenia eksploatacji aż po ostateczną utylizację. Przejście od systemu liniowego, opierającego się na schemacie "weź-wyprodukuj-wyrzuć", do gospodarki o obiegu zamkniętym (circular economy) staje się koniecznością w obliczu kurczących się zasobów naturalnych.

Zgodnie z raportem przygotowanym przez firmę Deloitte („Od surowca do surowca”), odpady budowlane i rozbiórkowe stanowią niemal 40% wszystkich odpadów generowanych na terenie Unii Europejskiej. Urban mining zmienia myślenia o współczesnej architekturze oraz branży budowlanej, umożliwiając producentom zwiększenie konkurencyjności ich wyrobów. Aluprof od lat konsekwentnie stosuje i promuje zrównoważone podejście do gospodarki surowcowej, ze szczególnym uwzględnieniem maksymalizacji wykorzystania aluminium pochodzącego z odzysku.

W nowoczesnym procesie inwestycyjnym kluczowe znaczenie ma nie tylko sama technologia wznoszenia budynków, ale także świadomy wybór stosowanych materiałów. Aluminium wyróżnia się na tym tle wyjątkowymi właściwościami, ponieważ nie traci swoich parametrów technicznych w kolejnych cyklach przetwarzania. Może być ono przetapiane nieskończoną ilość razy, zachowując przy tym najwyższą jakość.

W procesie inwestycyjnym istotne powinno być to jak budujemy, a przede wszystkim z jakich materiałów korzystamy. Aż 75% całego kiedykolwiek wyprodukowanego aluminium wciąż pozostaje w obiegu, gdyż nie traci swoich właściwości w kolejnych cyklach recyklingu. Można go przetapiać bez końca, zachowując pełną jakość. Produkty Aluprof z odzyskanego surowca spełniają dokładnie te same standardy co te z metalu pierwotnego – Aleksandra Baksik, sustainable development manager, Aluprof SA.

Ekologiczne i biznesowe korzyści recyklingu aluminium

Praktyczny wymiar urban mining widać na przykładzie procesów produkcyjnych. Nowoczesne, energooszczędne profile aluminiowe, które Aluprof wykorzystuje do tworzenia zaawansowanej stolarki okienno-drzwiowej oraz systemów osłon przeciwsłonecznych, powstają w wyspecjalizowanej odlewni Grupy Kęty. Ze względu na swoje moce przerobowe, zakład ten zaliczany jest do największych i najnowocześniejszych ośrodków recyklingu aluminium w Polsce. Imponujące są dane z samego tylko 2025 roku, kiedy to w odlewni przetopiono aż 36 629 ton złomu aluminiowego.

Korzyści płynące z ponownego wykorzystania tego metalu są wielowymiarowe i obejmują zarówno aspekty ekologiczne, jak i czysto ekonomiczne.

Recykling aluminium to dla nas argument biznesowy, nie tylko środowiskowy. Wtórny wytop wymaga zaledwie 5% energii potrzebnej do produkcji metalu pierwotnego. Pozwala na redukcję zużycia wody o 95% i ograniczenie emisji pyłowo-gazowych o 90%. To bezpośrednio przekłada się na koszty i konkurencyjność – Maciej Budziński, dyrektor ds. polityki środowiskowej, Grupa Kęty SA.

Proces pozyskiwania surowca wtórnego w Grupie Kęty opiera się na dwóch głównych filarach. Pierwszym z nich jest złom typu post-consumer, czyli materiał pochodzący z produktów, które zakończyły już swój cykl życia (na przykład z demontażu starych elewacji czy wyeksploatowanej stolarki okiennej). Drugim źródłem jest złom pre-consumer, obejmujący odpady poprodukcyjne oraz nadwyżki powstające podczas zaawansowanych procesów wytwarzania aluminiowych komponentów i konstrukcji. Aby zagwarantować najwyższą jakość końcowego produktu, wprowadzono rygorystyczne procedury kontrolne przy zakupie złomu. Dzięki temu do pieców topielnych trafia wyłącznie czyste aluminium, pozbawione jakichkolwiek zanieczyszczeń, które mogłyby wpłynąć na parametry stopu.

Niskoemisyjne profile aluminiowe dla zrównoważonego budownictwa

Przetworzony złom aluminiowy zyskuje nowe życie w postaci innowacyjnych produktów, które wpisują się w globalne trendy gospodarki cyrkularnej. Odpowiada to na dynamicznie rosnące wymagania rynku w sektorze zrównoważonego budownictwa. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom świadomych inwestorów i architektów, Aluprof opracował specjalistyczną ofertę profili, w której szczególną uwagę zwrócono na parametry emisyjne oraz wysoki udział surowca pochodzącego z odzysku.

W ramach tej proekologicznej linii produktowej dostępne są dwa główne warianty rozwiązań:

• Ultra Low Carbon – wlewki ultra-niskoemisyjne – 1,24 eCo₂/kg profile, w tym 85% aluminium pochodzącego z recyklingu poużytkowego,
• Low Carbon – wlewki niskoemisyjne – 2,9 eCo₂/kg w porównaniu do średniej UE wynoszącej 6,6 eCo₂, w tym 65% aluminium pochodzącego z recyklingu.

Zastosowanie w projektach architektonicznych produktów z linii Low Carbon oraz Ultra Low Carbon pozwala inwestorom na obniżenie całkowitego śladu węglowego nowo powstających obiektów budowlanych. Jest to krok milowy w dążeniu do neutralności klimatycznej sektora budowlanego.

Architektura w dobrym stylu

Mimo rosnącej świadomości ekologicznej, w skali globalnej zaledwie około 20% odpadów generowanych przez szeroko pojętą branżę budowlaną poddawanych jest procesom recyklingu. Aluprof wdraża innowacyjne rozwiązania technologiczne optymalizujące własne procesy produkcyjne oraz aktywnie promuje ideę urban mining poprzez bliską współpracę ze środowiskiem architektonicznym.

Przykładem takiego zaangażowania jest projekt nowej fasady głównej siedziby firmy w Bielsku-Białej. Za koncepcję architektoniczną odpowiada Przemo Łukasik z renomowanej pracowni Medusa Group. Unikalność tego przedsięwzięcia polega na tym, że fasada zostanie wykonana z profili aluminiowych odzyskanych z nadwyżek produkcyjnych pozostałych po realizacjach dla innych klientów.

Architektura przyszłości musi cechować się odpowiedzialnością i umiarem w korzystaniu z zasobów planety. Wykorzystanie w projekcie profili z odzysku to znak, że jesteśmy gotowi na budownictwo, które nie tylko konsumuje, ale i przetwarza własną historię. Idea urban mining i ponownego wykorzystania materiałów ma wymiar ekologiczny, estetyczny i etyczny. Daje nam, architektom, narzędzia do tworzenia wartościowej przestrzeni w sposób bardziej zrównoważony. Jak zawsze, tak i w tym projekcie, nie wszystko zależy od architekta. Potrzeba inwestora, który rozumie nie tylko trendy, ale korzyści, jakie może przynieść takie działanie naszej wspólnej planecie – Przemo Łukasik, Medusa Group.

Materiał otrzymał drugie życie, stając się nie tylko kluczowym elementem konstrukcyjnym i wizualnym fasady, ale przede wszystkim wyraźnym manifestem koniecznych zmian.